De Zeelandbrug (aanvankelijkOosterscheldebrug) is een verkeersbrug over de Oosterschelde met een totale lengte van 5022 meter. Hij verbindtNoord-Beveland metSchouwen-Duiveland, en zorgt aldus voor een kortere verbinding tussen de plaatsenVlissingen, Middelburg, Goes aan de zuidelijke kant, en Zierikzee, Bruinisse enRotterdam aan de noordelijke kant. De N256maakt gebruik van de brug.

De brug werd gebouwd op initiatief van de Provincie Zeeland. De wegen over de nieuwe deltadammen die werden aangelegd in het kader van deDeltawerken legden Zeeland open voor het verkeer, maar de Oosterschelde bleef een obstakel. De bestaande provinciale veerverbinding tussen Zierikzee op Schouwen-Duiveland en Kats op Noord-Beveland kon de verkeersdrukte niet meer aan. En volgens de oorspronkelijke plannen zou de Oosterschelde pas in 1978 worden afgedamd, wat uiteindelijk in de vorm van de Oosterscheldekering nog tot 1986 zou duren. Om al voor die tijd een ongestoorde noord-zuid-verbinding te hebben besloot de Provincie Zeeland daarom tot de aanleg van een brug tussen Zierikzee en Colijnsplaat. De bouw en exploitatie gaf de provincie in handen van een zelfstandige vennootschap, de NV Provinciale Zeeuwse Brug Maatschappij, die geheel eigendom van de provincie was.

Het geld voor de bouw van de brug had de Provincie Zeeland geleend. Om de lening terug te kunnen betalen moest voor iedere passage bij Colijnsplaat tol betaald worden. Tot 1989 is de tol gebruikt voor de afbetaling, daarna werd de tol in een onderhoudsfonds gestort. Op 1 januari 1993 werd de brug tolvrij.

De brugmaatschappij gaf op 29 mei 1962 de opdracht tot de bouw aan de Combinatie Brug Oosterschelde, die de brug tussen 1963en 1965 realiseerde. Dit bedrijf was een samenwerkingsverband van de aannemers Van Hattum en Blankevoort NV uit Beverwijk en de NV Amsterdamsche Ballast Maatschappij uit Amsterdam.

Bij Kats werd een werkhaven aangelegd met twee grote portaalkranen, waar de brugelementen werden gebouwd. De drijvende bok Ir. J.G. Snip zette de verschillende elementen op hun plaats. De brug bestaat uit 54 pijlers met daartussen 52 overspanningen van 95 meter en een beweegbaar gedeelte van veertig meter. Op15 december 1965 stelde Koningin Juliana de brug officieel voor het wegverkeer open. De dag ervoor was de veerboot Koningin Emmavoor de laatste keer heen en weer gevaren tussen Kats en Zierikzee.

De brug heette tijdens de bouw en de eerste anderhalf jaar dat hij in gebruik was nogOosterscheldebrug. Pas op 13 april 1967 besloot de Provincie Zeeland haar de definitieve naam Zeelandbrug te geven. De brug was bij oplevering de langste brug van Europa.

Voor het verkeer zijn er twee rijstroken en er is een smal fietspad. Er is geen vluchtstrook, en er zijn geen uitwijkmogelijkheden bij pech. In 2000 werd de brug verkeersveiliger gemaakt: de leuningen langs beide zijden van de rijbaan werden vervangen door betonnen voertuigkeringen (barriers) en er werd een inhaalverbod ingesteld, aangegeven door een dubbele doorgetrokken streep tussen derijstroken. Sinds 2005 is er trajectcontrole die de snelheid van voertuigen meet over de gehele afstand over de brug. Door een ongeval op woensdag 25 mei 2005 is de trajectcontrole echter buiten werking geraakt. Omdat men niet in staat was de schade aan de schakelkast te herstellen, is begin 2006de installatie vervangen door een nieuwe installatie, die inmiddels volledig operationeel is. Het huidige systeem kan, afhankelijk van de gekozen instelling, een trajectmeting uitvoeren, of een snelheidsmeting doen ter plaatse van één van de drie portalen.

foto: Aart Klein